Liefde als ruwe diamant (Henk Harcksen)

Dit is de intrigerende titel van een kort geleden verschenen, spannend  boek van Henk Harcksen (Calbona uitgeverij), met de ondertitel ‘een Nederlands Indische Familiekroniek’. De familie is van vaders kant Nederlands (Rotterdam) en van moeders kant Indisch (Batavia/Jakarta). Zijn vader maakte de oorlog in Europa mee, zijn moeder in Indië, en na de oorlog ontmoetten zij elkaar op Java.

De schrijver gaat in ongeveer dertig korte hoofdstukjes op zoek naar het verhaal van zijn familie. In een serie portretten komen de familieleden tot leven, met behulp van familiefoto’s, en afbeeldingen van originele documenten, plattegronden en gebouwen. Tussendoor is feitelijk researchmateriaal opgenomen, bijvoorbeeld over de vliegbasis Volkel waar zijn vader luchtmachtofficier was. Vanwege de zeer diverse oorlogservaringen in de familie zien we op die manier van alles de revue passeren, zoals: de slag om Kalidjati, de Mijnopruimingsdienst 1945/46, 311 Squadron, Nijenrode, V1’s en Spitfires, Duitse officierskrijgsgevangenkamp(en) en transportmarsen, bevrijding door de Kozakken, Buitenzorg, torpedo aanval door U-boot, Sikh regiment, kamp Sint Vincentius, kamp Fukuoka, enzovoort.

De invalshoek voor de portretten wordt doorgaans gevormd door zijn persoonlijke herinneringen aan vader en moeder, ooms en tantes en neven en nichten. Met een aantal van hen heeft hij voor het boek apart nog gesproken. Als researcher benieuwd naar achtergronden en kaders voegt hij toe wat deskundigen hem vertellen over onderwerpen als de ‘kampen’ (Beekhuis) en de ‘Bersiap’ en de onderhandelingen van het Indisch Platform met de regering over ‘Het Gebaar’ (Bussemaker). Oud-JIN-voorzitter Delhaye zet zijn plannen als voorzitter van het Indisch Platform uiteen. Alles bij elkaar levert dit een zeer leesbare mix op.

Wat het boek speciaal voor Japans-Indische nakomelingen interessant maakt, is dat in de familie zo’n kind aanwezig is. Eén van de drie zusters van zijn moeder is de moeder van dit meisje. Het is spannend om te ontdekken hoe de verhouding tussen de zusters zich ontwikkeld heeft, welke rol de moeder van de schrijver daarin heeft gespeeld, hoe met het kind is omgegaan, en meer in het bijzonder welke gevolgen de afwijzing van dit kind door haar eigen moeder had voor de sterke band tussen deze moeder en de moeder van de schrijver. De auteur schept via zijn herinneringen en door gesprekken later met familieleden meer klaarheid zonder dat alles voor de lezer precies wordt ingevuld.

Bij het lezen over de familieverhoudingen speelt de titel als vraag door het achterhoofd. Een ruwe diamant schittert niet, hij moet worden bewerkt. De verhouding tussen moeder en bovengenoemd kind bleef, door afwezigheid van liefde, een ruwe diamant.

De schrijver heeft ons laten weten dat mochten lezers hem vragen willen stellen, hij bereid is daar per mail op in te gaan.

Comments are closed.