OPEN ZENUW (boekbespreking)

OPEN ZENUW (en een blunder)

Geplaatst op 27/05/2010

OPEN ZENUW is een boeiend, recent verschenen boek, onder redactie van Madelon de Keizer en Marije Plomp; het heeft als ondertitel Hoe wij ons de Tweede Wereldoorlog herinneren. In de bijdragen vormt een doorlopend thema welke geschiedenis de herinneringen zelf na 1945 in Nederland doormaakten. Van periode tot periode kregen immers verschillende gezichtspunten de overhand. Over de ‘Japanse bezetting van Nederlands-Indië’ gaan 11 van de 48 bijdragen, zegt de flap. Niet meegerekend Het Gebaar, Het Bronbeekpark, Het Indisch Huis, de Indië-monumenten in Den Bosch, de Molukkers en Oeroeg (!?), betreffen deze de volgende, inmiddels in de collectieve herinnering vastliggende onderwerpen: de Birma-spoorweg, het Indisch Verzet, het Jappenkamp, de Keizer van Japan, en de Troostmeisjes. Allemaal belangrijk en de moeite waard om te lezen.

Voor de Japans-Indische nakomelingen ligt de zaak van de troostmeisjes gevoelig. Kort gezegd: wij kennen van de 65 dwangprostituees (dit woord is exacter en veel beter dan de term troostmeisjes) in Nederlands-Indië géén kinderen (voor het getal 65 zie het officieel onderzoek van de Nederlandse regering van 1993) en van de Japans-Indische nakomelingen kennen wij géén moeders die dwangprostituee zijn geweest. Maar wat schrijft Marije Plomp onder het kopje strijd om de herinnering 1980-1995 (blz 300) in het hoofdstuk Jappenkamp: “In deze periode profileerden niet alleen de Indische Nederlanders zich krachtig, maar ook de Japans-Indische nakomelingen, de kinderen van de ‘troostmeisjes’en -midden jaren negentig- de ‘buitenkampers’: zij die tijdens de Japanse bezetting buiten de kampen verbleven.” Zij lijkt niet te weten of te begrijpen dat de nakomelingen juist kinderen zijn van ‘buitenkampers’, maar erger is dat zij schrijft ‘kinderen van troostmeisjes’. Van dit soort feitelijk onjuiste associaties hebben onze moeders veel last gehad. Vanaf 1983 toen we voor het eerst in de publiciteit kwamen, kregen ook wij die last. Zodanig zelfs dat we liever snel weer wegdoken, wat tot 1991 duurde. De collectieve beeldvorming werkte intussen door naar onze kinderen, hun aangetrouwden, verdere familie, en nu naar onze kleinkinderen. De schrijfster heeft een open zenuw geraakt, bijzonder hard.

Comments are closed.